Pracownik zatrudniony w niepełnym wymiarze czasu pracy – sposób ustalenia urlopu wypoczynkowego
Bardzo proszę o pokazanie prawidłowego sposobu naliczenia i podania ile dni urlopu wypoczynkowego przysługuje mi w roku kalendarzowym.
Posiadam 45-letni staż pracy. Jestem zatrudniony na 3/4 etatu od poniedziałku do czwartku, 5,41 godzin dziennie, 28 tygodniowo.
Rozkład czasu pracy pracownika zatrudnionego z wykorzystaniem normalnego systemu czasu pracy w wymiarze ¾ etatu może przewidywać zmniejszoną liczbę godzin pracy w ciągu doby. Nieodzowne jest również proporcjonalne zmniejszenie liczby godzin pracy przeciętnie na tydzień.
Pracownik zatrudniony w wymiarze ¾ etatu powinien pracować przeciętnie na tydzień 30 godzin.
40 godzin x ¾ etatu = 30 godzin.
Nie oznacza to jednak, że pracownik ten będzie pracował zawsze w każdym tygodniu po 30 godzin. Z uwagi na obowiązujący go przeciętny tygodniowy czas pracy, rozkład czasu pracy może przewidywać, że pewnych tygodniach przyjętego okresu rozliczeniowego pracownik będzie pracował więcej niż 30 godzin, a w innych odpowiednio mniej.
Należy zauważyć, że dokładna liczba godzin pracy pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustalona musi być w oparciu o przyjęty okres rozliczeniowy.
Nie ukrywam, że wskazany w pytaniu rozkład godzin pracy w ciągu doby oraz tygodnia, budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia przepisów o czasu pracy. Przyjmując jednak, że pracownik rzeczywiście tak pracuje, ustalmy jego uprawnienie do urlopu wypoczynkowego.
Przykład:
Pracodawca stosuje miesięczne okresy rozliczeniowe. W lipcu 2011r. pracownik zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy powinien pracować 168 godzin. Pracownik zatrudniony w wymiarze ¾ etatu powinien pracować 126 godzin (168 godzin x ¾ etatu). Ile godzin będzie pracował w ciągu doby oraz w każdym tygodniu zależy od decyzji pracodawcy, który jest uprawniony do ustalania rozkładu czasu pracy.
Czas pracy pracownika zatrudnionego w wymiarze ¾ etatu może przewidywać, że będzie np. wykonywał pracę po 8 godzin na dobę, jednakże z odpowiednim zmniejszeniem liczby dni pracy przeciętnie na tydzień.
Przykład:
Pracownik zatrudniony w wymiarze ¾ etatu pracuje w poniedziałek 8 godzin, we wtorek 8 godzin, w środę 8 godzin oraz w piątek 6 godzin. W sumie czas pracy w tygodniu wynosi 30 godzin.
Przepisy Kodeksu pracy przewidują również odpowiednie zmniejszenie wymiaru urlopu wypoczynkowego pracownikom zatrudnionym w niepełnym wymiarze czasu pracy.
Zgodnie z art.154 § 2 k.p. wymiar urlopu dla pracownika zatrudnionego w niepełnym wymiarze czasu pracy ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy tego pracownika, biorąc za podstawę wymiar 20 lub 26 dni, o których mowa w art. 154 § 1 k.p. Niepełny dzień urlopu zaokrągla się górę do pełnego dnia.
Biorąc pod uwagę powyższy przepis, pracownik legitymujący się 45 letnim okresem zatrudnienia oraz pracujący w wymiarze ¾ etatu, uprawniony jest do urlopu w wymiarze 20 dni, co wynika z następującego wyliczenia:
26 dni x ¾ etatu = 19,5 ~ 20 dni.
Liczba dni urlopu zostaje zamieniona na godziny. Przyjmując, że pracownika obowiązuje 8 godzinna dobowa norma czasu pracy, pracownik uprawniony jest do urlopu w liczbie 160 godzin.
20 dni x 8 godzin = 160 godzin.
Przy obliczaniu należnego urlopu za dany rok kalendarzowy, nie ma znaczenia, ile godzin pracownik pracuje faktycznie w danej dobie.
Natomiast na etapie udzielania urlopu należy zauważyć, że urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy, zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy, w wymiarze godzinowym, odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy pracownika w danym dniu.
Jeżeli pracownik zatrudniony w wymiarze ¾ etatu, wykonuje pracę pracując po 5,41 godziny na dobę, to pracodawca obowiązany jest udzielić pracownikowi urlopu w liczbie 30 dni, co wynika z poniższego wyliczenia:
160 godzin : 5,41 godziny = 29,57 dni
5,41 godziny x 29 dni = 156,89 godziny
160 – 156,89 = 3,11 godziny.
Pracownik będzie nieobecny w pracy przez 29 dni, w których pracowałby po 5,41 godzin oraz 30. dnia będzie na urlopie w liczbie 3,11 godzin, oraz powinien pracować tego dnia 2,3 godziny.
Pracodawca nie może ograniczyć pracownikowi liczby dni urlopu do wartości 26 dni. 26 dni są jedynie potrzebne do obliczenia „puli godzin” należnego urlopu. Wykorzystując tę pulę godzin, liczba dni udzielonego urlopu może przekraczać 26 dni.
Podstawa prawna:
- art. 154, 1542, 155 k.p.
Zygmunt Stanisławski
6 lipca 2011r.